Θανάσης Κούστας: «Εμπορικό Λιμάνι Πάτρας-Για ποιους λόγους θα γίνει»

Πρόσφατα δημοσιοποίησα ένα άρθρο μου, με αφορμή απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σχετικά με έργα στο λιμάνι της Πάτρας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην κατασκευή του εμπορικού λιμένα. Να αναφέρω δε ότι η απόφαση αυτή εντάσσεται στον μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη» για την περίοδο 2014-2020. Κατέγραφα δε τα στοιχεία που συνηγορούν σε αυτό, μετά όμως από τα σχετικά δημοσιεύματα σχετικά με τον κίνδυνο μη υλοποίησης του έργου αισθάνομαι την ανάγκη να τα επαναλάβω συνοπτικά, συμπληρώνοντας το σύνολο των δεδομένων που συνηγορούν στην ένταξή του για την νέα προγραμματική περίοδο.

Αρχικά έχουμε την απόφαση 1346/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που αφορά τους θαλάσσιους; Λιμένες, τους λιμένες εσωτερικής ναυσιπλοΐας και τους τερματικούς σταθμούς διατροπικών μεταφορών. Κατατάσσει δε τους θαλάσσιους λιμένες σε κατηγορίες Α, Β και Γ, κατά σειρά σπουδαιότητας.

Στην κατηγορία Α είναι οι θαλάσσιοι λιμένες διεθνούς σημασίας οι οποίοι έχουν συνολικό ετήσιο όγκο διακίνησης τουλάχιστον 1,5 εκατομμύρια τόνους εμπορευμάτων η 200.000 επιβάτες και οι οποίοι εκτός αν αυτό είναι αδύνατον είναι συνδεδεμένοι με χερσαία στοιχεία του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών κατά συνέπεια διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στο διεθνές θαλάσσιο εμπόριο.

Κατόπιν και μετά την ανωτέρω απόφαση του Ε.Κ., εκδόθηκε η κοινή Υπουργική απόφαση 8315/2007, στην οποία και σύμφωνα με τις προοπτικές ανάπτυξης στο πλαίσιο των θαλασσίων διαδρόμων των διευρωπαϊκών και εθνικών δικτύων μεταφοράς αλλά και στον προγραμματισμό εκτέλεσης λιμενικών έργων από άποψη αναπτυξιακών επιλογών, κατατάσσει την Πάτρα στα λιμάνια διεθνούς ενδιαφέροντος. Η Εθνική Στρατηγική Λιμένων του Υπουργείου Ναυτιλίας και Αιγίου για την περίοδο 2013-2018, καθορίζει το πλαίσιο για τα έργα με στόχο την ολοκλήρωση και ανάπτυξη ενός σύγχρονου λιμενικού συστήματος και σύμφωνα με αυτά, σημαντική θέση καταλαμβάνει το λιμάνι της Πάτρας. Να αναφέρω οτι στα πορίσματα της έκθεσης αξιολόγησης του περιφερειακού πλαισίου χωροταξικού σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος, που παρουσίασε τον Σεπτέμβριο 2013 το Υπουργείο Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, στο κεφάλαιο Δ.2.5. αναφέρεται στην ανάδειξη των υπηρεσιών διεθνούς εμπορίου και μεταφορών μεγάλων αναπτυξιακών έργων μεταφορών. Ως προωθητική ενέργεια για ολόκληρη την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος, ώστε να καταστεί πραγματική νότια Δυτική πύλη της χώρας αναφέρει ως έργο αμέσου προτεραιότητας, τον προγραμματισμό και υλοποίηση του εμπορικού τμήματος του λιμένα Πατρών, με ορίζοντα μεσοπρόθεσμο, μέχρι το τέλος της επόμενης προγραμματικής περιόδου.

Ένα πολύ σημαντικό στοιχείο δε είναι που τον Δεκέμβριο 2011, ο αρμόδιος επίτροπος για την περιφερειακή πολιτική κ. Γιοχάνες Χαν, παρουσίασε το εμπορικό λιμάνι, ανάμεσα σε 166 έργα, ως έργο αμέσου προτεραιότητας για την επανεκκίνηση της οικονομίας.

Τέλος στο Εταιρικό Σύμφωνο για το Πλαίσιο Ανάπτυξης (ΕΣΠΑ) 2014-2020, που παρουσίασε η Γενική Γραμματεία Επενδύσεων του Υπουργείου Ανάπτυξης τον Απρίλιο 2014, στο κεφάλαιο «Προώθηση των βιώσιμων μεταφορών και άρση των εμποδίων σε βασικές υποδομές δικτύων» αναφέρει ως πρώτη ομάδα στόχων την περαιτέρω ανάπτυξη και αναβάθμιση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Μεταφορών. Εξειδικεύοντας δε αναφέρει ως κύριες προτεραιότητες την κατασκευή και επέκταση των λιμανιών του ΔΕΔ-Μ για την αύξηση των εμπορευματικών μεταφορών και την παροχή υψηλού επιπέδου λιμενικών υπηρεσιών, που σημαίνει πως στα έργα κυρίαρχη θέση θα έχει το εμπορικό τμήμα του λιμανιού της Πάτρας

Το εμπορικό λιμάνι της Πάτρας με οδική και σιδηροδρομική σύνδεση, είναι ένα έργο που αναμορφώσει παραγωγικά και οικονομικά την περιοχή, θα επαναφέρει την Αχαΐα στην παλαιά βιομηχανική και εμπορική της αίγλη και πιό κάτω εξηγώ γιατί.

Το λιμάνι της Πάτρας ανήκει στα Διευρωπαϊκά δίκτυα, και έχει τριπλό χαρακτήρα (επιβατηγό-εμπορικό -τουριστικό), το δε εμπορικό είναι πολυχρηστικό που σημαίνει, πως θα εξυπηρετεί

-πλοία μεταφοράς χύδην ξηρού και υγρού φορτίου. Σήμερα στο παλιό λιμάνι που υλοποιείται αυτή η δραστηριότητα, εκφορτώνονται ετησίως περίπου 300. 000 τόνοι πρώτων υλών που προορίζονται κυρίως για βιομηχανίες της ΒΙΠΕ Πατρών.

-πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων (containers), και

-πλοία RO-RO για μεταφορά ασυνόδευτων φορτίων και containers.

Όσον αφορά το τμήμα που αφορά την διακίνηση και φόρτωση-εκφόρτωση containers, αναφέρω ότι σήμερα οι εξαγωγικές επιχειρήσεις-βιομηχανίες από την Δυτική Ελλάδα

-εξάγουν τα προϊόντα τους με πάνω από 8000 cntrs ετησίως που ενδεχομένως να φθάνουν και στα 10.000.

-επίσης εισάγουν πρώτες ύλες με πάνω από 4000 cntrs ετησίως.

Το μεταφορικό κόστος αποτελεί σημαντικό στοιχείο του συνολικού κόστους και επηρεάζει άμεσα την ανταγωνιστικότητα. Υπάρχουν δε προϊόντα που είναι χαμηλής αξίας ανά μονάδα η άλλα που είναι ελαφριά στα οποία το μεταφορικό κόστος είναι κυρίαρχο.

Τα στοιχεία συνηγορούν πως το έργο της μεταφοράς θα διπλασιασθεί, από την εξυπηρέτηση επιχειρήσεων που βρίσκονται σε περιοχές εντός και εκτός της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος.

Υπάρχουν καταγεγραμμένα στοιχεία από επιχειρήσεις που αναδεικνύουν πως αν γίνει το εμπορικό λιμάνι,

-θα μεταφέρουν στην περιοχή μας τις παραγωγικές τους μονάδες, πολλές επιχειρήσεις.

-θα επαναφέρουν στην περιοχή παραγωγικές μονάδες που έχουν μεταφερθεί σε άλλες περιοχές λόγω της μη ύπαρξης Εμπορικού λιμανιού.

-θα διπλασιάσουν την παραγωγή τους ήδη λειτουργούσες μονάδες.

Από τα ανωτέρω εκτεθέντα προκύπτει πως ένα και μόνο έργο

-θα αυξήσει τις θέσεις εργασίας μόνο στην ΒΙΠΕ τουλάχιστον κατά 50% και όχι μόνο.

-θα δημιουργήσει τις συνθήκες για την ίδρυση και λειτουργία νέων επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων και

-θα κάνει ελκυστική την περιοχή μας για προσέλκυση νέων επενδύσεων στην μεταποιητική δραστηριότητα.

Τέλος έχει υπολογισθεί ότι μόνο αυτό το έργο θα προκαλέσει την ανάγκη για χωροθέτηση επέκτασης της ΒΙΠΕ Πατρών.

Για όλα τα ανωτέρω, υπάρχουν κάποιοι φορείς όπως το Επιμελητήριο Αχαΐας, σε συνεργασία με τον ΟΛΠΑ και τον Σύνδεσμο Βιομηχανιών Πελοποννήσου, έχουν εργασθεί επιμελώς σε αυτή την προσπάθεια, με στοιχεία που έχουν επεξεργασθεί και με συνεχείς στοχευμένες και επεξεργασμένες παρεμβάσεις και την συγκέντρωση των στοιχείων.

Το έργο θα γίνει και θα αλλάξει τον οικονομικό και παραγωγικό περιβάλλον, ένα έργο που άμεσα και έμμεσα αφορά όλους μας.

Συνεπώς αυτό που απομένει είναι τα συναρμόδια Υπουργεία να ανακοινώσουν την ένταξη του έργου στην νέα προγραμματική περίοδο 2014-2020.

Αθανάσιος Κούστας

Ειδικός Σύμβουλος του Επιμελητηρίου Αχαΐας